ช่วยตีความรัฐธรรมนูญมาตรา 159 หน่อยครับ...ขอบคุณครับ

ตอบว่าไม่ใช่ เพราะ

๑. ก่อนอื่นต้องดู มาตรา ๑๕๘ ก่อน เพราะ ม.๑๕๙ วรรค ๑ ให้นำ ม.๑๕๘ ว.๒,๓,๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลม (ม.๑๕๘ ว.๕ ไม่ใช้)
๒. การลงมติไม่ไว้วางใจ มี ๒ อย่าง คือ ๒.๑ ไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี (ม.๑๕๘) และ ๒.๒ ไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคล (ม.๑๕๙)
๓. กรณีลงมติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรี หากเสียงลงมติเกินกว่ากึ่งหนึ่ง ตาม ม.๑๕๙ ว.๑ ประกอบ ม.๑๘๒(๔) ก็จะพ้นสภาพรัฐมนตรี “เฉพาะตัว” ไปทันที (กรณีรัฐมนตรีคนนั้นควบ๒กระทรวง ก็จะพ้นจากตำแหน่ง รมต.ทั้ง๒กระทรวง)
๔. แต่กรณีลงมติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรี แต่มีเสียงไม่เกินกว่ากึ่งหนึ่ง ตาม ม.๑๕๙ ว.๑ ประกอบ ม.๑๕๘ ว.๔ รัฐมนตรีคนนั้นก็ยังอยู่ แต่ห้าม สส.ซึ่งได้เข้าชื่อกันขอเปิดอภิปรายฯหมดสิทธิที่จะเข้าชื่อขอเปิดอภิปราย ทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรี(กระทรวงนั้น)อีกตลอดสมัยประชุมนั้น
๕. สรุปว่า ถ้ามติมีเสียงไม่เกินกว่ากึ่งหนึ่ง สส.ที่เคยเข้าชื่อกันเปิดอภิปรายฯจะขอเปิดอภิปรายอีกในสมัยประชุมนี้ไม่ได้ ต้องรอสมัยประชุมสามัญทั่วไปสมัยหน้า
๖. ดูมาตรา ๑๒๗ สมัยประชุมมี ๒ สมัย คือ ๖.๑ สมัยประชุมสามัญทั่วไป (๑๒๐ วัน) และ ๖.๒ สมัยประชุมสามัญนิติบัญญัติ (ประชุมเฉพาะรัฐธรรมนูญ หมวด ๒ และ เรื่องเกี่ยวกับร่าง พรบ. พรก. การให้ความเห็นชอบฯ)
๗. ต่อจาก ข้อ ๓ ตาม ม.๑๕๙ ว.๒ กรณีที่รัฐมนตรีนั้นพ้นจากตำแหน่งเดิมแล้ว แต่ต่อมาภายหลังจากการที่รัฐมนตรีคนนั้นได้ถูกยื่นอภิปรายฯแล้ว ปรากฏว่าได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงใหม่ในตำแหน่งรัฐมนตรีอื่น (หมายความว่า ในวันอภิปรายได้พ้นจาก รมต.กระทรวงนี้ ไปแล้ว โดยการปรับ ครม. ก่อนที่จะอภิปราย แต่ได้รับการแต่งตั้งเป็น รมต.กระทรวงอื่น) กรณีเช่นนี้ ในสมัยประชุมสามัญทั่วไปสมัยนี้ ก็มีสิทธิ์ถูกอภิปรายฯได้อีก (หมายความว่า ยังไง ๆก็ต้องถูกอภิปราย แม้ว่าจะเปลี่ยนกระทรวงไปแล้วก็ตาม) เจตนารมณ์เพื่อเป็นการตรวจสอบถ่วงดุลกันของ “ระบบรัฐสภา” ซึ่งต้องออกแบบให้ฝ่ายสภาสามารถตรวจสอบการทำงานฝ่ายบริหารได้โดยง่ายและได้ทุกเวลา (ติติงได้ทุกเมื่อ)
๘. อาจมีความสับสน กรณีรัฐมนตรีควบ ๒ กระทรวง เช่น ควบกระทรวงพาณิชย์ และ กระทรวงศึกษาฯ เมื่อถูกอภิปรายฯ มีคะแนนเสียงเกินกว่า กึ่งหนึ่ง กรณีเช่นนี้ ทำให้รัฐมนตรีคนนั้น (รัฐธรรมนูญ ใช้คำว่า ความเป็น รมต. สิ้นสุดลง “เฉพาะตัว” และ การอภิปรายฯ รมต. เป็นรายบุคคล ตามม.๑๘๒(๔) และ ม.๑๕๙) ต้องพ้นจาก รมต.ทั้ง ๒ กระทรวง แต่จะถูกแต่งตั้งเป็น รมต.ใหม่ในอีกกระทรวงหนึ่งในภายหลังได้อีกหรือไม่ (ปรับ ครม.หลังจากอภิปรายและลงมติเสร็จ)
๙. ต่อจาก ข้อ ๘ ถ้าตอบว่า “นายกฯสามารถแต่งตั้งให้ รมต.คนที่ถูกอภิปรายฯเสียงเกินกว่ากึ่งหนึ่งเป็น รมต.กระทรวงใหม่ได้” ตาม ม.๑๘๓ ก็มีสิทธิ์ถูกอภิปรายฯได้อีก ในสมัยประชุมสมัยสามัญทั่วไปสมัยนี้ กรณีนี้เหมือนตามข้อ ๗ เพราะ ความเป็น รมต. สิ้นสุดลง “เฉพาะตัว” ไม่มีข้อบทบัญญัติห้าม สามารถแต่งตั้งให้เป็น รมต.กระทรวงใหม่ได้ (กรณีนี้เหมือนการเล่นปาหี่ แต่อาจเป็นผลลบด้านภาพrจน์หรือภาพลักษณ์ของรัฐบาลได้)
๑๐. เป็นการเปิดโอกาสให้นายกรัฐมนตรี สามารถปรับ “ครม.” ตาม ม.๑๘๓ ได้ ก่อนที่จะมีการอภิปราย เพื่อรักษาภาพพจน์ว่า “ฉันได้ปรับเปลี่ยนแล้วนะ” ซึ่งหาก รมต.คนนั้น มีมติเสียงเกินกว่ากึ่งหนึ่ง ก็จะพ้นจากตำแหน่ง ตาม ม.๑๕๙ ว.๑ ประกอบ ม.๑๘๒(๔) ในตำแหน่ง รมต.ที่ถูกอภิปราย และรวมถึงตำแหน่งรมต.ใหม่ ด้วย (สรุปว่าพ้นจากตำแหน่ง รมต.ทั้งหมด ถ้าตราบใดยังคงมีตำแหน่ง รมต.อยู่)

===================================================

เจตนารมณ์ เพื่อกำหนดมาตรการในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน
โดยให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในหกของจำนวนสมาชิก
ทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร มีสิทธิเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจ
รัฐมนตรีเป็นรายบุคคล
กำหนดให้รัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งเดิมแต่ยังคงเป็นรัฐมนตรีในตำแหน่งอื่นภายหลัง
จากวันที่มีการเข้าชื่อขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจ สามารถถูกอภิปรายได้ อัน
เป็นการป้องกันการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกอภิปรายไม่ไว้วางใจ
หมายเหตุ
๑) แก้ไขจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้า
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ เป็นไม่น้อยกว่าหนึ่งในหก
ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร มีสิทธิเข้าชื่อเสนอญัตติขอเปิด
อภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีรายบุคคลเพื่อให้กระบวนการในการตรวจสอบนี้สามารถ
กระทำได้ง่ายขึ้น และเพิ่มเติมมาตรการป้องกันมิให้เปลี่ยนแปลงตำแหน่งเพื่อหลีกเลี่ยงการถูก
อภิปราย
๒) หลักการดังกล่าวนี้มีบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช
๒๔๗๕ เป็นครั้งแรก